چرا بعد از چند ساعت استفاده از صندلی کمر درد داریم؟
نشستن طولانیمدت بهخودیخود همیشه به معنی آسیب به کمر نیست؛ اما نشستن روی صندلی نامناسب یا تنظیم نادرست آن میتواند فشار بیشتری به کمر، گردن، شانهها و پاها وارد کند. در این مقاله از مجله آموزشی صندلی سرا، ۵ عامل مهم ایجاد خستگی و ناراحتی هنگام نشستن طولانی را بررسی میکنیم و برای هرکدام راهکارهای ساده و کاربردی ارائه میدهیم.
چرا بعد از چند ساعت استفاده از صندلی کمر درد داریم؟
اگر بعد از چند ساعت کار پشت میز احساس میکنید کمرتان خسته، سنگین یا دردناک شده است، احتمالاً مشکل فقط از «زیاد نشستن» نیست. نوع صندلی، نحوه تنظیم آن و حتی کیفیت فوم نشیمن میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر میزان راحتی شما در طول ساعات کاری داشته باشند.
بسیاری از افراد هنگام خرید صندلی اداری فقط به ظاهر، رنگ، جنس روکش یا قیمت توجه میکنند؛ در حالی که یک صندلی مناسب باید بتواند بدن کاربر را در وضعیت مناسبی نگه دارد و فشار واردشده به قسمتهای مختلف بدن را کاهش دهد.
در صندلی سرا همیشه تأکید میکنیم که انتخاب صندلی اداری مناسب فقط انتخاب یک وسیله برای نشستن نیست؛ بلکه انتخاب وسیلهای است که قرار است ساعتهای زیادی از روز از بدن شما حمایت کند.
در ادامه ۵ مورد مهمی را بررسی میکنیم که در صورت انتخاب یا تنظیم نادرست صندلی میتوانند باعث افزایش خستگی و ناراحتی بدن شوند.
۱. تنظیم نبودن گودی کمر؛ یکی از مهمترین دلایل خستگی و درد کمر
یکی از مهمترین قسمتهای هر صندلی اداری ارگونومیک، پشتیبانی مناسب از گودی کمر است.
ستون فقرات انسان دارای انحناهای طبیعی است و قسمت پایین کمر نیز دارای یک انحنای طبیعی به سمت داخل است. اگر پشتی صندلی نتواند از این قسمت بهدرستی حمایت کند، بدن برای حفظ وضعیت نشستن مناسب مجبور میشود عضلات کمر را بیشتر درگیر کند.
وقتی گودی کمر بهدرستی تنظیم نشده باشد چه اتفاقی میافتد؟
در چنین شرایطی ممکن است:
- فشار بیشتری به قسمت پایین کمر وارد شود.
- عضلات اطراف کمر زودتر خسته شوند.
- فرد برای پیدا کردن وضعیت راحتتر به سمت جلو یا عقب خم شود.
- وضعیت طبیعی ستون فقرات بههم بخورد.
- پس از چند ساعت نشستن، احساس خستگی یا ناراحتی در ناحیه کمر ایجاد شود.
پشتیبانی مناسب از گودی کمر باعث میشود قسمت پایین ستون فقرات در وضعیت مناسبتری قرار بگیرد و نیاز به فعالیت مداوم عضلات برای حفظ وضعیت بدن کاهش پیدا کند.
راهکار صندلی سرا
هنگام خرید صندلی اداری، فقط به وجود یک پشتی بزرگ توجه نکنید. شکل و موقعیت قسمت گودی کمر اهمیت زیادی دارد.
اگر صندلی دارای پشتیبانی قابل تنظیم برای گودی کمر است، آن را متناسب با فرم بدن خود تنظیم کنید تا قسمت پایین کمر بهخوبی حمایت شود؛ نه اینکه گودی کمر بیش از حد به جلو فشار داده شود.
۲. زیرسری صندلی را جدی بگیرید؛ حمایت از گردن فقط یک ویژگی ظاهری نیست.
زیرسری یا هد رست یکی از بخشهایی است که در بسیاری از صندلیهای اداری نادیده گرفته میشود.
وظیفه اصلی زیرسری، حمایت از سر و گردن در زمانهایی است که کاربر به پشتی صندلی تکیه میدهد. وجود زیرسری مناسب، بهخصوص برای افرادی که مدت زیادی روی صندلی مینشینند یا جلسات طولانی دارند، میتواند به ایجاد وضعیت راحتتر برای گردن کمک کند.
نبودن یا تنظیم نبودن زیرسری چه مشکلی ایجاد میکند؟
اگر زیرسری وجود نداشته باشد یا ارتفاع و زاویه آن متناسب با بدن کاربر نباشد، ممکن است:
- گردن در وضعیت نامناسب قرار بگیرد.
- عضلات گردن زودتر خسته شوند.
- احساس گرفتگی و فشار در گردن ایجاد شود.
- هنگام نشستن طولانی، ناراحتی ناحیه گردن و شانه افزایش پیدا کند.
- در برخی افراد، وضعیت نامناسب گردن با سردردهای ناشی از تنش عضلانی همراه شود.
البته هر سردرد یا درد گردنی الزاماً ناشی از صندلی نیست و عوامل مختلفی میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
زیرسری مناسب چه ویژگیهایی دارد؟
یک زیرسری کاربردی بهتر است امکان تنظیم متناسب با بدن کاربر را داشته باشد. ارتفاع مناسب و در صورت امکان تنظیم زاویه باعث میشود سر و گردن در هنگام تکیه دادن، وضعیت راحتتری داشته باشند.
در صندلی سرا پیشنهاد میکنیم هنگام انتخاب صندلی مدیریتی یا اداری برای استفاده طولانیمدت، زیرسری را صرفاً یک ویژگی ظاهری در نظر نگیرید و قابلیت تنظیم آن را نیز بررسی کنید.
۳. ارتفاع نامناسب دستهها؛ فشار پنهان روی شانهها و گردن
شاید در نگاه اول دستههای صندلی ارتباط مستقیمی با کمر درد نداشته باشند، اما تنظیم نادرست دستهها میتواند وضعیت شانهها، گردن و دستها را تحت تأثیر قرار دهد.
دستههای صندلی باید بهگونهای تنظیم شوند که هنگام قرار گرفتن ساعد روی آنها، شانهها در وضعیت طبیعی و ریلکس باقی بمانند.
حالت صحیح دستههای صندلی
در حالت مناسب:
- شانهها بدون بالا رفتن و بدون افتادن بیش از حد قرار میگیرند.
- آرنجها تقریباً در زاویه ۹۰ درجه قرار میگیرند.
- ساعدها بهخوبی روی دستهها قرار میگیرند.
- فشار روی عضلات شانه و گردن کاهش پیدا میکند.
- دستها در وضعیت راحتتری برای کار با کیبورد و ماوس قرار میگیرند.
حالت اشتباه دستهها
اگر دستهها بیش از حد بالا باشند، ممکن است شانهها به سمت بالا کشیده شده و عضلات شانه و گردن برای مدت طولانی در حالت انقباض قرار بگیرند.
اگر دستهها بیش از حد پایین باشند نیز ممکن است کاربر برای قرار دادن دستها روی آنها مجبور شود بدن یا شانهها را به سمت پایین متمایل کند.
همچنین دستههایی که فاصله مناسبی با بدن ندارند، میتوانند باعث شوند آرنجها بیش از حد از بدن فاصله بگیرند و وضعیت طبیعی دستها از بین برود.
راهکار ساده
ارتفاع دستهها را طوری تنظیم کنید که آرنجها تقریباً در زاویه ۹۰ درجه قرار بگیرند و ساعدها بدون بالا رفتن شانهها روی دستهها قرار بگیرند.
این نکته ساده هنگام تنظیم صندلی اداری میتواند تفاوت قابلتوجهی در راحتی شما طی یک روز کاری ایجاد کند.
۴. ارتفاع صندلی را اشتباه تنظیم نکنید؛ زاویه مناسب زانو، راز نشستن راحتتر
یکی دیگر از اشتباهات رایج هنگام استفاده از صندلی اداری، بیتوجهی به ارتفاع نشیمن است.
حتی اگر بهترین صندلی ارگونومیک را داشته باشید، در صورتی که ارتفاع آن متناسب با قد و وضعیت بدن شما تنظیم نشده باشد، نمیتوانید از تمام مزایای آن استفاده کنید.
ارتفاع صحیح صندلی چگونه است؟
در حالت ایدهآل، هنگام نشستن:
- کف پاها کاملاً روی زمین قرار داشته باشد.
- زانوها تقریباً در زاویه ۹۰ درجه قرار بگیرند.
- رانها در وضعیت راحتی روی نشیمن قرار بگیرند.
- لبه جلویی نشیمن نباید فشار آزاردهندهای به پشت زانو وارد کند.
- بدن بدون نیاز به کشیده شدن پاها یا آویزان ماندن آنها روی صندلی قرار بگیرد.
ارتفاع نامناسب چه پیامدی دارد؟
اگر صندلی بیش از حد بلند باشد و پاها بهخوبی روی زمین قرار نگیرند، ممکن است فشار بیشتری در قسمت زیر ران ایجاد شود و وضعیت پاها نیز نامناسب شود.
اگر صندلی بیش از حد کوتاه باشد، ممکن است زاویه زانو و وضعیت ران و لگن تغییر کند و راحتی کاربر کاهش پیدا کند.
بنابراین هدف، رسیدن به وضعیتی متعادل و راحت برای پاها، لگن و کمر است؛ نه صرفاً تنظیم صندلی روی یک عدد ثابت.
راهکار صندلی سرا
ارتفاع صندلی را متناسب با قد خود تنظیم کنید؛ بهگونهای که کف پاها کاملاً روی زمین قرار داشته باشند و زانوها تقریباً در زاویه ۹۰ درجه باشند.
به یاد داشته باشید که عدد دقیق ارتفاع برای همه افراد یکسان نیست؛ چراکه قد، طول پا و فرم بدن کاربران با یکدیگر متفاوت است.
۵. فوم یا اسفنج صندلی را بررسی کنید؛ کیفیت نشیمن روی راحتی شما تأثیر دارد.
یکی از قسمتهایی که هنگام خرید صندلی کمتر دیده میشود، فوم استفادهشده در قسمت نشیمن و پشتی است.
ممکن است دو صندلی از نظر ظاهری بسیار شبیه به یکدیگر باشند، اما کیفیت فوم آنها تفاوت زیادی داشته باشد. این تفاوت بهخصوص زمانی اهمیت پیدا میکند که قرار است روزانه چندین ساعت روی صندلی بنشینید.
فوم باکیفیت چه ویژگیهایی دارد؟
یک فوم مناسب باید بتواند وزن بدن را به شکل مناسبی تحمل و توزیع کند و در استفاده مداوم، شکل و خاصیت ارتجاعی خود را تا حد مناسبی حفظ کند.
در یک نشیمن با فوم مناسب:
- فشار بدن بهتر روی سطح نشیمن توزیع میشود.
- نقاط فشار شدید کمتر ایجاد میشوند.
- راحتی کاربر در استفاده طولانیمدت بیشتر است.
- فوم دیرتر دچار فرورفتگی و تغییر شکل میشود.
- نشیمن در طول زمان ثبات بیشتری دارد.
- فرم مناسب صندلی مدت بیشتری حفظ میشود.
البته راحتی فقط به نوع فوم وابسته نیست و ضخامت فوم، چگالی، شکل نشیمن، ابعاد صندلی و طراحی کلی آن نیز اهمیت دارند.
تفاوت فوم سرد استاندارد با فوم بیکیفیت چیست؟
یکی از انواع فومهایی که در تولید صندلیهای اداری و مبلمان استفاده میشود، فوم سرد (Cold Cure Foam) است.
فوم سرد استاندارد با فرایند تولید مناسب و چگالی متناسب، میتواند دوام و برگشتپذیری خوبی داشته باشد و برای استفادههای طولانیمدت گزینه مناسبی باشد.
در مقابل، فومهای بیکیفیت یا فومهایی با مشخصات نامناسب ممکن است در اثر استفاده مداوم سریعتر دچار افت کیفیت شوند.
فوم بیکیفیت ممکن است باعث شود:
- نشیمن به مرور زمان فرورفته شود.
- وزن بدن بهصورت یکنواخت توزیع نشود.
- نقاط فشار بیشتری در قسمت نشیمن ایجاد شود.
- راحتی صندلی پس از مدتی کاهش پیدا کند.
- کاربر برای پیدا کردن وضعیت راحتتر، مرتباً حالت نشستن خود را تغییر دهد.
بنابراین هنگام خرید صندلی اداری، فقط عبارت «فوم سرد» را ملاک قرار ندهید؛ کیفیت واقعی فوم، چگالی، ضخامت، طراحی نشیمن و کیفیت ساخت کلی صندلی نیز اهمیت دارند.
آیا فقط صندلی باعث کمر درد میشود؟
خیر.
کمر درد میتواند دلایل بسیار متنوعی داشته باشد و همیشه نمیتوان آن را به صندلی یا نحوه نشستن نسبت داد. میزان فعالیت بدنی، وضعیت بدن، شرایط کاری، خواب، ضعف یا خستگی عضلات و عوامل مختلف دیگر نیز میتوانند در ایجاد یا تشدید درد نقش داشته باشند.
اما اگر متوجه شدهاید که بعد از چند ساعت نشستن پشت میز، درد یا خستگی شما بیشتر میشود و با تغییر وضعیت یا بلند شدن از صندلی بهتر میشوید، بررسی شرایط صندلی و نحوه نشستن میتواند یکی از اولین اقدامات منطقی باشد.
چطور یک صندلی اداری مناسب برای استفاده طولانی انتخاب کنیم؟
برای انتخاب یک صندلی اداری مناسب، بهتر است مجموعهای از ویژگیها را در کنار یکدیگر بررسی کنید:
۱. پشتیبانی مناسب از گودی کمر
پشتی صندلی باید بتواند از قسمت پایین کمر حمایت مناسبی ایجاد کند.
۲. زیرسری قابل تنظیم
برای استفاده طولانی، امکان تنظیم ارتفاع و در مدلهای مناسب، زاویه زیرسری یک مزیت مهم است.
۳. دستههای قابل تنظیم
دستهها باید امکان قرارگیری راحت ساعد را فراهم کنند و باعث بالا رفتن شانهها نشوند.
۴. تنظیم ارتفاع نشیمن
ارتفاع صندلی باید متناسب با قد کاربر تنظیم شود تا کف پاها روی زمین و زانوها تقریباً در زاویه ۹۰ درجه قرار بگیرند.
۵. فوم و نشیمن باکیفیت
کیفیت فوم، چگالی، ضخامت و طراحی نشیمن در راحتی و دوام صندلی اهمیت دارند.
۶. مکانیزم مناسب
مکانیزم صندلی باید متناسب با نوع استفاده باشد و امکان تنظیمات مورد نیاز کاربر را فراهم کند.
۷. ابعاد متناسب با بدن کاربر
حتی یک صندلی باکیفیت اگر ابعاد مناسبی برای بدن کاربر نداشته باشد، نمیتواند راحتی مطلوبی ایجاد کند.
یک نکته مهم: بهترین صندلی، صندلیای است که درست تنظیم شود
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم خرید یک صندلی گرانقیمت یا کاملاً ارگونومیک بهتنهایی کافی است.
در واقع ارگونومی فقط به طراحی صندلی مربوط نمیشود؛ نحوه تنظیم صندلی و شیوه استفاده از آن نیز اهمیت زیادی دارد.
قبل از شروع یک روز کاری طولانی، چند دقیقه برای تنظیم ارتفاع صندلی، گودی کمر، دستهها و زیرسری وقت بگذارید. همچنین در طول ساعات کاری، برای مدت کوتاهی از جای خود بلند شوید، وضعیت بدن را تغییر دهید و کمی حرکت کنید.
نشستن طولانی بدون تغییر وضعیت، حتی روی یک صندلی مناسب، انتخاب ایدهآلی نیست.
جمعبندی؛ ۵ عامل مهمی که نباید نادیده بگیرید
اگر بعد از چند ساعت کار با صندلی احساس خستگی یا ناراحتی در کمر، گردن، شانهها یا پاها دارید، این ۵ مورد را بررسی کنید:
۱. گودی کمر: آیا پشتی صندلی بهدرستی از قسمت پایین کمر حمایت میکند؟
۲. زیرسری: آیا زیرسری در ارتفاع و زاویه مناسب قرار گرفته است؟
۳. دستهها: آیا شانهها ریلکس هستند و آرنجها تقریباً در زاویه ۹۰ درجه قرار دارند؟
۴. ارتفاع صندلی: آیا کف پاها کاملاً روی زمین قرار گرفته و زانوها تقریباً در زاویه ۹۰ درجه هستند؟
۵. فوم نشیمن: آیا فوم کیفیت و چگالی مناسبی دارد و پس از استفاده طولانیمدت دچار فرورفتگی و افت کیفیت نمیشود؟
در صندلی سرا تلاش میکنیم انتخاب صندلی را برای کاربران سادهتر کنیم؛ چون باور داریم یک صندلی اداری مناسب فقط نباید ظاهر زیبایی داشته باشد، بلکه باید از نظر ارگونومی، قابلیت تنظیم، کیفیت ساخت و راحتی در استفاده طولانیمدت نیز مورد بررسی قرار بگیرد.
اگر ساعات زیادی از روز پشت میز کار میکنید، انتخاب درست صندلی و تنظیم صحیح آن را جدی بگیرید؛ چراکه همین جزئیات ساده میتوانند تجربه شما از ساعتها کار و نشستن را کاملاً تغییر دهند.
صندلی سرا؛ انتخاب آگاهانه برای نشستن راحتتر
توجه: اگر درد کمر یا گردن شدید، مداوم، رو به تشدید یا همراه با علائم غیرعادی است، بهتر است برای بررسی علت اصلی با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید.
